منطقه ,سیاست ,کشور ,خارجی ,دیپلماسی ,رویکرد ,سیاست خارجی ,دستگاه دیپلماسی ,دولت تدبیر ,پرونده هسته ,تعمیم داده

با گذشت بیش از دوسال از آغاز کار دولت یازدهم ، رویکرد سیاست خارجی کشور در منطقه ای که در آن زندگی می کنیم در "عرصه عمل " همچنان در هاله ای از ابهام قرار داشته و چونان داستان همان شخص مستی است که به قول مولوی " چون کشتی بی‌لنگر کژ می‌شد و مژ می‌شد ".البته اگر فقط به حرف و شعار اکتفاء شود انصافا در بیان علاقه وافر ایران به توسعه روابط با همسایگان چیزی کم نگذاشته ایم. در آخرین مورد در بیان این تمایل دکتر ظریف دردیدار با تعدادی از مدیران مسول سانه های عربی اعلام کرد : " من از دوستان عرب و کشورهای عربی می خواهم بر این نکته واقف باشند که آینده ما به هم گره خورده است....ما در منطقه منافع مشترک و تهدیدات مشترک داریم." شعار" تعامل با جهان " روحانی در مبارزات انتخاباتی 92 در سیاست خارجی برگ برنده ای بود که مردم خسته از پرخاشگری ، ستیزه جویی و هل من مبارز طلبی را به سوی او سوق داد . جذابیت این رویکرد در حماسه سیاسی انتخابات به ثمر نشست و مردم با رای به روحانی بر این رویکرد مهر تایید زدند و رئیس‌جمهوری را انتخاب کردند که در پی تغییر در رویکردهای روابط ایران با خارج و تنش‌زدایی، اعتمادسازی و تعامل مثبت با جهان است. اولین و مهم‌ترین دستاورد این رویکرد برون‌رفت پرونده هسته‌ای کشور از بن‌بست و حل وفصل آن پس از 22 ماه مذاکرات فشرده و نفسگیر بود. اما سوالی که ذهن اکثر تحلیلگران را به خود مشغول کرده این است که چرا رویکرد نتیجه بخش "تعامل" و استراتژی برد – برد به منطقه و کشورهای همسایه تعمیم داده نشد.مگر نه این است که همسایگان همواره در سیاست خارجی هر کشور از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند،بگونه‌ای که برخی از نظریه‌پردازان همسایگی را نیمی از سیاست خارجی کشورها دانسته واعتقاد دارند باتجربه‌ترین و قوی‌ترین کادرها و دیپلمات‌ها باید در کشورهای همسایه مامور به خدمت دیپلماتیک شوند. صادقانه باید اذعان کرد یکی از دلایل اصلی این خلا در سیاست خارجی گرفتاری رئیس دستگاه دیپلماسی در مذاکرات هسته‌ای و دوری ناخواسته وی از موضوعات منطقه ای است که مجال چندانی را برای سامان دادن به همسایگان و شاید دیگر موضوعات سیاست خارجی برای او نگذاشته و چرخ دولت و طبعا وزارت امور خارجه در این وادی هنوز خوب روغن‌کاری نشده است. البته انتظار می رفت که در شرایطی که دکتر ظریف به طور تمام وقت درگیر پرونده هسته ای است، مسولان مربوطه در بخش منطقه ای وزارت خارجه از حساسیت لازم را برای مدیریت و سامان دهی روابط بر اساس استراتژی دولت برخوردار باشند.اگر قرار باشد دیپلماتها با زبان تهدید – که زبان نظامیان است – سخن بگویند نیازی به دستگاه عریض و طویل دیپلماسی نیست.هنر دیپلماسی همانگونه که در مذاکرات منتهی به برجام شاهد بودیم ،حفظ منافع کشور از طریق مذاکره و بدون توسل به جنگ است. نامشخص بودن مرزهای سیاستگذاران ، مجریان و نقش نهادهای غیر سیاسی در عرصه سیاست خارجی آسیب های جبران ناپذیری را به کشور واردمی کند.نمی توان وظایف و مسولیت هایی که قانونا به عهده دستگاه دیپلماسی است ، به هر دلیلی که ممکن است اقامه شود ، با برون سپاری به عهده نهادهایی گذاشته شده که حضور آنان در این عرصه خود به خود نافی رویکرد دولت تدبیر و امید در سیاست خارجی است. اگر همچنانکه رییس دستگاه دیپلماسی گفته است منافع و تهدیدات مشترکی با همسایگان و کشورهای منطقه داریم ، باید اذعان کرد سرعت تحولات خطرناک منطقه ، تهدیداتی که از مناطق پیرامونی متوجه کشور است و نقش آفرینی بازیگران منطقه‌ای و قدرت‌های فرامنطقه‌ای، در صورت ادامه غفلت می‌تواند عواقب ناگواری برای کشور دربرداشته باشد. انتظار می رود دولت تدبیر و امید و رییس دیپلماسی آن پس از خلاصی از پرونده هسته ای و رهانیدن کشور از خطرجنگ وچنبره تحریم های فلج کننده،اینک وقت بیشتری را مصروف منطقه نمایند.نتایج شگرف استراتژی تعامل و الگوی برد – برد در مذاکرات هسته ای می تواند و باید در سیاست های منطقه ای تعمیم داده شود.شاید این توصیه در شرایطی که حوادث اسفباری مانند منا ، یمن ، سوریه و ... را پیش رو داریم اندکی سخت و غیر قابل قبول باشد ولی از یاد نبریم که قبلا کشور از عقبه های دشوارتری همچون کشتار سال 1366 مکه و ....با درایت عبور کرده است.

توضیح:

شرق برخی از عبارات را به ذلایلی که بر همگان روشن است حذف کرد.متن بالا عین مطلب ارسالی و لینک ذیل متن چاپ شده در روزنامه است.

روزنامه شرق،  یکشنبه 26 مهر 1394، ص 1 ( سرمقاله )

لینک مطلب:

http://www.sharghdaily.ir/News/76190/

منبع اصلی مطلب : سحوری
برچسب ها : منطقه ,سیاست ,کشور ,خارجی ,دیپلماسی ,رویکرد ,سیاست خارجی ,دستگاه دیپلماسی ,دولت تدبیر ,پرونده هسته ,تعمیم داده
اشتراک گذاری: این صفحه را به اشتراک بگذارید

آینا گروه : جای خالی " منطقه " در دیپلماسی